Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights

Afstudeerproject over terminaal zieken en daglicht in de architectuur

Ianthe Tang studeerde onlangs af aan de Hogeschool voor de Kunsten in de richting Spatial Design. Haar afstudeerproject, over terminaal zieken en daglicht in de archtitectuur, is hieronder in een samenvatting te lezen.

 

Terminaal zieken, jong en oud, overlijden binnen een gemiddelde van drie maanden. Velen van hen kunnen door de nodige zorg niet thuis sterven. Het hospice is dan een mogelijkheid waar de laatste levensfase doorgebracht kan worden. De plek die het dichtst bij de thuissituatie ligt.

 

Voor mijn afstudeerproject heb ik een plek ontworpen waar zij hun laatste dagen op een verzachtende en waardige manier kunnen afsluiten, waarbij het daglicht het belangrijkste uitgangspunt is geweest voor het uiteindelijke ontwerp. Enerzijds staat het daglicht symbool voor de relatie tussen leven en dood en brengt het een gevoel van warmte, veiligheid en geborgenheid met zich mee.

 

Maar anderzijds heeft het daglicht ook invloed op ons als mens. Voor terminaal zieken betekent dit allereerst het verlichten van de pijn door de uv-straling van zonlicht. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat wanneer je in de ochtend zoveel mogelijk direct daglicht opneemt, dit positieve effecten heeft voor de rest van de dag, men alerter is en ’s avonds beter kan slapen.

 

Zo draagt daglicht naar de omstandigheden van een terminaal zieke bij aan het welzijn, waardoor het fysiek en mentaal lijden dragelijker wordt tijdens hun laatste levensfase.

 

Ontwerp
Het gebouw bestaat uit vier ruim opgezette verblijfsruimtes met elk plek voor één terminaal zieke, waarbij het bed het centrum is van de kamer. Er is bewust gekozen voor een kleinschaligheid van het aantal bewoners, om de uitstraling van verpleeg- en verzorgingshuizen te vermijden. Bij iedere verblijfsruimte zit een logeerplek aaneengesloten, waar maximaal twee naasten kunnen overnachten wanneer dat gewenst wordt. Op deze manier worden de naasten fysiek meer betrokken met de terminaal zieke.

 

De verblijfsruimtes in het gebouw zijn zodanig gepositioneerd in de omgeving dat de inval van het daglicht in iedere ruimte hetzelfde is. Met het directe daglicht vanuit het oosten in de ochtend, het gefilterde daglicht in de middag vanuit het zuiden, het indirecte daglicht vanuit het westen en het hemellicht in de nacht, werkt het daglicht als een tijdsschakelaar en een verzachting voor een terminaal zieke.

 

Daarnaast hebben ze een weids uitzicht over het duingebied en de zee, wat tevens ook bijdraagt aan het verzachten van de laatste fase. Door het gebouw op een verhoging van het uitgestrekte duinlandschap te hebben geplaatst kan er zowel vanuit het oosten, zuiden én westen optimaal gebruik worden gemaakt van het daglicht.

 

Opzet in twee delen

Verder is het gebouw opgezet in grofweg twee delen. Het belangrijkste gedeelte met de verblijfsruimtes die allen aansluiten op één lange gang tegenover de ruimtes voor verzorgers en vrijwilligers. Dit zijn de kantoren, bergruimtes, logeerruimte voor een nachtvrijwilliger en de toiletten.

 

Deze ruimtes bevinden zich aan de noordzijde van het gebouw. De twee delen worden gescheiden van elkaar door de patio, wat naast een plek is om tot rust te komen ook voor meer daglicht binnen het gebouw zorgt. Tot slot bevindt zich aan de zuidwestzijde de gezamenlijke leef- en eetruimte met grotendeels zicht op zee.

 

Het ontwerp is gebaseerd op diverse onderzoeken naar de werking van daglicht op de mens van de afgelopen jaren. De onderzoeken zijn van belang, omdat dit zorgt voor nieuwe richtlijnen binnen het ontwerp, met een van de doelen om de gezondheid van de mensen te stabiliseren.

 

Voor meer toelichting kunt u de onderzoeksrapportage bekijken.

 

Contact met Iante Tang opnemen? Stuur een e-mail naar: ianthe-rachel@hotmail.com