Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights
Plaatsingsdatum
1 december 2015
Gerelateerde artikelen

Column: Daglicht in hoogbouw

Architect Willem Jan Landman van Architectenbureau Paul de Ruiter pakt de komende maanden uitdagende vraagstukken aan die direct of indirect met daglicht hebben te maken. Zijn tweede column gaat over hoogbouw.

 

De publicatie van architectenbureau BIG in WIRED magazine deed mijn bloed sneller stromen. Wat een fascinerende toren wordt WTC 2 op Ground Zero in Manhattan. Het is ontworpen als kantoortoren, maar als woontoren zou het een nog magnifieker gebouw zijn, met een overload aan daglicht door de geheel glazen gevel.

 

Evenwicht

De hoge gebouwdichtheid van New York en de compactheid van hoge torens in deze stad met grote glazen gevels zijn voor mijn gevoel met elkaar in evenwicht. De torens houden, ondanks de hoge densiteit, qua positionering rekening met elkaar door elkaar daglicht, uitzicht én herkenbaarheid in het donker’ te gunnen.

 

De toren van BIG-oprichter Bjarke Ingels heeft in zijn vormentaal een subtiele afwijking meegekregen, waardoor het zich nadrukkelijk, maar ook rekening houdend met zijn omgeving positioneert in het hart van Manhattan. De lay out van deze stad is afgestemd op het bouwen van hoge torens en het vervoeren van mensenmassa’s die voornamelijk in de spitsuren maximaal gebruik maken van het openbaar gebied.

 

Beleving

Door mijn eigen ervaring in New York, valt mij op als ik door bijvoorbeeld Rotterdam loop tussen de hoogbouw op de Noordelijke Maasoevers, dat de kernwaarden van daglicht, uitzicht en zichtbaarheid in een geheel andere verhouding staan dan in New York. De straatprofielen in Rotterdam zijn veel smaller en de kavels zijn in oppervlakte en afmetingen ook veel diverser , waardoor de ruimtelijke beleving van hoogbouw in Rotterdam een andere impact heeft.

 

De Rotterdam, de beroemde toren van OMA, wijkt af van het Rotterdamse straatbeeld door haar imposante vormentaal die duidelijk aansluiting probeert te zoeken bij het New Yorkse patroon. Echter mist de Rotterdam nog enkele torens om zich heen. Hopelijk ontwikkelt de Kop van Zuid zich in de toekomst zoals Manhattan in New York .

 

Diversiteit

Wat mij opvalt in Rotterdam is de aandacht die wordt besteed aan gevelontwerpen van de torens in de stad. Deze wordt duidelijk gekenmerkt door een rijkheid aan verschillen, mede ingegeven door de slankheidsregelgeving. Van de abstractie van de Rotterdam, de openheid in de gevels van de hoge heren van Wiel Arets, de verspringingen in de Red Apple van KCAP, tot de bijzondere schakering van licht in de toren van Siza door de dieptewerking van de balkons.

 

Wat mij opvalt is dat de waarden van daglicht, uitzicht en herkenbaarheid voor de passant, inclusief mijzelf, in de nacht extra worden geaccentueerd. Het spel van reliëf en diepte in de gevels wordt sterk benadrukt door de kunstverlichting welke uit de vele ramen van kantoren en woningen schijnt. Het licht geeft de gevels karakter..

 

In Nederland volgen inmiddels meerdere steden het voorbeeld van hoogbouw in de binnenstedelijke omgeving, zoals op de noorderlijke IJ-oever van Amsterdam waar hoogbouw nog vol in ontwikkeling is. Naast de voormalige Shelltoren in Overhoeks bouwen we daar zelf als architectenbureau aan Toren 1, een met daglicht overgoten woontoren die wordt gekenmerkt door het friends-concept.

Ook hierbij is het gevelontwerp tekenend voor de daglicht toetreding, het uitzicht en de herkenbaarheid van de toren. Toren 1 vormt de start van de hopelijk vele eyecatchers die nog zullen volgen aan de skyline van Amsterdam.