Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights
Plaatsingsdatum
5 november 2015
Betrokken donateurs

Column: Lichtvervuiling

Architect Willem Jan Landman van Architectenbureau Paul de Ruiter pakt de komende maanden uitdagende vraagstukken aan die direct of indirect met daglicht hebben te maken. Zijn eerste column gaat over lichtvervuiling.

 

Op het Velux-symposium ‘Daylight as a Driver of Change’ in Londen sprak Paul Bogard over zijn boek ‘The End of Night’. Hierin legt hij de nadruk op het fenomeen ‘luchtvervuiling door kunstverlichting’.

 

Het begrip luchtvervuiling kan echter ook andere vormen aannemen, zoals de discussies over de vele windmolens in onze omgeving of over hoge gebouwen. Luchtvervuiling speelt na de Inconvenient Truth van Al Gore al een veel belangrijkere rol in onze samenleving met betrekking tot de reductie van CO2-uitstoot en energieverbruik.

 

Daarnaast speelt luchtvervuiling met betrekking tot kunstlicht zich met name af gedurende de donkere uren van de dagen. In deze periode van de dag is het een vervanger van ons felbegeerde daglicht.

 

Reductie

Als ik nadenk over luchtvervuiling zijn er een paar dingen die bij me opkomen. Ten eerste is er het statement van Paul Bogard, die aantoont dat een echte sterrenhemel bijna niet te vinden is. Een voor mij herkenbaar fenomeen in het stadse leven. Op mijn zeilavonturen op de donkere Waddenzee tref ik alleen kunstlicht van de verlichte boeien en van het schijnsel van de maan en de sterren. Hier doof ik graag alle verlichting om van deze plekken optimaal te genieten.

 

Daarnaast denk ik ook aan het Bijlmer Parktheater, dat wij hebben ontworpen, waarin de wens van de opdrachtgever was een gebouw te realiseren, dat zowel overdag als s’ avonds een aantrekkingskracht heeft op publiek. Overdag heeft het een maximale daglichttoetreding, in de avond wordt de gevel door een Led-lijn aangelicht, zonder kwistig naar de hemel te schijnen.

 

Een derde zaak die bij me opkomt als ik aan lichtvervuiling denk, is de enorme hoeveelheid verlichting, die we met elkaar gebruiken. Zowel in de gebouwen als in de omgeving. Gelukkig zie ik steeds meer innovaties opkomen om iets te doen met de reductie van deze verlichting. Een bijzonder voorbeeld vind ik de Smart Highway van Daan Roosegaarde, waar de belijning op de snelweg een glow in the dark effect veroorzaakt.

 

Bewustzijn

We gaan naar mijn mening als ontwerpers ook steeds slimmer nadenken over luchtvervuiling. Door te innoveren kunnen we zorgen voor efficiëntere oplossingen, afname van de luchtvervuiling en kunnen we het energiegebruik sterk reduceren.

 

De opgave voor het Bijlmer Parktheater vroeg om een bijzondere herkenbaarheid in de avond en hierin hebben we gekozen voor Led-verlichting om in te spelen op de aantrekkelijkheid naar de omgeving. Slim nadenken over deze toepassing was hierin ons uitgangspunt, om niet een onnodige hoeveelheid led-licht te gebruiken.

 

In dit geval zijn de genoemde efficiëntere oplossingen ook van invloed geweest. De Led-verlichting is schuin op de gevel gericht en passend gemaakt tussen de verticale lamellen. Door de verlichtingssterkte af te stemmen op de maximale gebouwhoogte hebben we hier een optimaal resultaat weten te behalen.

 

Willem Jan Landman

Business Development Manager & Architect bij Architectenbureau Paul de Ruiter

 

Foto: Pieter Kers, Beeld.nu

Ontwerp: Architectenbureau Paul de Ruiter

 

Ook een column schrijven? Stuur dan een mail naar de redactie@livingdaylights.nl