Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights
Plaatsingsdatum
15 maart 2016

Column Willem Jan Landman – Daglichtinnovaties

Architect Willem Jan Landman van Paul de Ruiter Architects pakt de komende maanden uitdagende vraagstukken aan die direct of indirect met daglicht hebben te maken. In deze laatste column vertelt Willem Jan over daglichtinnovaties.

 

Op het Velux daglicht symposium, dat vorig jaar plaatsvond in Londen, stond het thema “daylight as a driver of change” centraal. Er werd veel gesproken over onderzoek naar daglicht toepassingen en nieuwe ontwikkelingen in daglicht simulatiesoftware. Enkele interessante sprekers op het gebied van simulatiesoftware waren Christoph Reinhart van het MIT Sustainable Design Lab, waar ze veel daglichtsimulaties doen naar de ontwikkeling van steden met hoge dichtheid.

 

Ook sprak Henrik Wann Jensen van Luxion over de Keyshot software en de Velux daylight simulator, waarmee zeer realistische daglicht simulaties en visualisaties te maken zijn. Naast simulatiesoftware passeerden meerdere uiteenlopende presentaties over innovaties de revue. Zo sprak Olafur Eliasson als afsluiter van het symposium over zijn vernieuwende kunstprojecten, waarin daglicht een belangrijke rol speelt. Olaffur zet zich in voor innovaties met (dag)licht en is de bedenker van “Little Sun”, een lamp die zich door de zon laat opladen.

 

De behoefte aan innovaties op het gebied van daglicht lijkt te groeien. Zo werd er een prijsvraag onder studenten uitgeschreven om met vernieuwende daglicht innovaties te komen: de Natural Light Award. Olaffur rijkte deze prijs aan het slot van het symposium uit aan Mariana Arando en Luca Fondello met hun innovatieve ontwerp voor een met een geïntegreerd zonnepaneel op te laden draagbare lamp. De lamp is ontworpen om verbindingen te leggen door deze onderling te kunnen koppelen en om te gebruiken op plekken in de wereld zonder stroom.

 

Denkrichtingen

Veel meer game changing innovaties, naast deze natuurlijk op te laden lamp en vernieuwingen op het gebied van simulatiesoftware, kwamen niet aan bod tijdens het symposium. Dat betekent echter niet dat de ontwikkeling van nieuwe ideeën stilstaat.

 

Binnen ons Nederlandse reisgezelschap ontmoette ik Ferdinand Grapperhaus, de medebedenker van PowerWindow. Met de PowerWindow kan elektriciteit opgewekt worden door direct en indirect zonlicht op te vangen in een HR++ glaspaneel. Voor dit bijzonder slimme initiatief won hij de door Stichting Living Daylights geïnitieerde Living Daylights Innovation Award 2015. Ferdinand werkt nu samen met Willem Kesteloo aan de doorontwikkeling van PowerWindow.

 

Dit idee is één van de velen die in ontwikkeling zijn om zonlicht op te vangen en om te zetten in elektriciteit. Dat blijkt onder meer uit een aanverwante innovatie van Richard Lunt van de Michigan State University. Hij gaat nog een stap verder door zonnecellen onzichtbaar te verwerken in glasvlakken. Jammer genoeg heeft zijn uitvinding tot op heden nog maar 1% rendement. Ondanks dat dit de innovaties zijn waar ikzelf door geïnspireerd raak, pushen ze mij ook in andere denkrichtingen. Zou het kunnen dat ze ook op puur daglicht kunnen werken, zodat we de minder- of niet zonbelichte gevels ook kunnen voorzien van deze innovaties?

 

Energie voor de stad

De initiatieven en ideeën met betrekking tot daglicht innovaties lijken dus in de lift zitten. De toekomst zal moeten uitwijzen of het prototype van de powerwindow en de glastoepassing van Richard Lunt succesvol en op grotere schaal toegepast gaan worden, of misschien zelfs wel worden verbeterd. Hopelijk kunnen wij als architecten deze producten over een tijdje implementeren in onze ontwerpen.

 

In een samenwerking tussen Paul de Ruiter Architects en Mulderblauw architecten werken wij nu aan de afronding van Hotel Amstelkwartier. Dit LEED-Platinum gecertificeerde Hotel met driehonderd kamers zou met deze innovaties niet alleen in de eigen energie kunnen voorzien maar ook zou het energie kunnen gaan leveren voor de stad.

 

Hopelijk kunnen we met dit soort uitvindingen in de toekomst gebouwen ontwerpen die energie aan de omgeving leveren én dat deze ook nog eens volledig autarkisch zijn. Als ik de ontwikkelingen zo op een rijtje zet, zie ik een duurzame toekomst met enkele zeer vernieuwende daglichtinnovaties tegemoet!

 

Willem Jan Landman

 

Meer info:

Sustainable Design Lab

Luxion

Little Sun
Winnaars Natural Light Award

PowerWindow

Paul de Ruiter Project Amstelkwartier