Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights
Plaatsingsdatum
5 november 2014

Het meten van licht

Langs de A13 tussen Delft en Rotterdam vind je VSl – het  Nationale Metrologisch Instituut. Naast het beheer en de ontwikkeling van de nationale primaire meetstandaarden, kalibreren ze meetmiddelen in opdracht van klanten. Een gesprek met metrologist Natasja van der Leden van de afdeling optica – kalibraties en referentiemateriaal.

 

Metingen spelen een niet te onderschatten rol in allerlei aspecten van het dagelijks leven. Ook voor technologische ontwikkelingen en innovaties, zoals Led en Oled zijn uiterst nauwkeurige metingen van essentieel belang. Licht kun je meten in tal van toepassingen: van interieurverlichting tot maritieme verlichting en van operatiekamerverlichting tot straatverlichting.

 

Fabrikanten die willen weten wat de specifieke lichtopbrengst is van hun product kloppen aan bij VSL. Hier krijgen ze een onafhankelijk rapport met een accreditatie die wereldwijd wordt erkend. Metrologist Natasja van der Leden geeft tekst en uitleg.

 

Wat doen jullie precies?

“We meten hier, op de afdeling licht, verlichting en voeren veel kalibraties uit van meetinstrumenten. Maar ook werken wij mee aan Europese samenwerkingsprojecten voor ontwikkeling van nieuwe meetmethoden en standaarden.”

 

Wat voor klanten hebben jullie?

“Ik kan geen namen noemen, maar veel lichtfabrikanten weten ons te vinden. Ook grote partijen die zelf een meetlab hebben, er moet natuurlijk altijd een onafhankelijke meting worden gedaan. We zien nu door de Energie Investeringsaftrek (EIA) veel klanten die een meetrapport willen. Ons rapport hebben ze dan nodig om subsidie aan te vragen.”

 

Wat voor stappen neem je als een klant met een product zoals een led-lamp komt?

“We hebben altijd  informatie nodig over het product. Ons sales en planning bureau handelt dit in het voortraject af. We willen onder andere weten wat het formaat is van de lamp, wat de lichtuitstraling is  dan meten we de lumen-wattverhouding ,  de kleurtemperatuur , enzovoorts. Het gaat niet alleen om de lamp zelf, maar ook om wat er omheen zit. Dus de armatuur en dergelijke. We willen weten wat de toepassingsgebieden zijn. Hierna richten we onze faciliteit  hierop in.”

 

Wat meten jullie?

“We kunnen dan de luminous flux ofwel de lichtstroom meten en het spectrum van de lamp. We kunnen ook rondom meten zodat we van elk punt weten wat de intensiteit is en het spectrum. De voorbereiding kost de meeste tijd, het meten zelf kan vrij snel, maar een meting op de goniometer waarbij rondom de lamp op veel punten gemeten wordt duurt gemiddeld een uur of acht.”

 

Wat voor metingen doen jullie?

“We doen veel standaardmetingen zoals voor de Energie Investeringsaftrek. Hier gaan we uit het van het Amerikaanse LM-79. We kunnen ook klant specifiek meten.”

 

Je ziet steeds meer daglichtlampen. Is dat allemaal onzin?

“Je kunt een lamp nooit vergelijken met daglicht. Een daglichtlamp is een benadering van daglicht. De daglichtlampen hebben over het algemeen een andere spectraal verdeling dan daglicht zelf. De kleurtemperatuur komt vaak wel overeen. We meten het product door, maar plakken er geen waardeoordeel op. Wat interessant is om het product met de spectrum van de zon te vergelijken. Maar wij kijken naar de luminantie, het spectrum, de verdeling van de lamp zelf en dat vergelijken we met andere producten.”

 

Is er veel verwarring over licht?

“Het is best een complexe theorie. Je ziet vaak dat lichtbegrippen door elkaar worden gebruikt. We geven dan ook trainingen om dit klanten meer bij te brengen.”

 

Hoe gaan jullie om met nieuwe ontwikkelingen?

“Er zijn hier constant een aantal medewerkers bezig om de laatste ontwikkelingen in de gaten te houden. Zodra het nodig is, ontwikkelen ze hier weer nieuwe meetmethoden voor. We zijn nu bezig met Oled maar ook de ontwikkelingen op het gebied van nanotechnologie houden we in de gaten.”

 

Gaan de ontwikkelingen snel?

“Begin deze eeuw was de led-verlichting in opkomst. Binnen vijf jaar hadden ze met deze lampen al de ontwikkelingen bereikt waarvan ze dachten dat het minimaal tien jaar zou duren. De grootste verbeteringen zitten in de lichtopbrengst en het spectrum. Momenteel zijn fabrikanten vooral bezig met de lichtopbrengsten te verhogen en de chips te verkleinen.”

 

Meer informatie: www.vsl.nl

Meer informatie over: Filmpje VSL

Meer informatie over: Filmpje VSL Licht

 

Tekst: Gerard Vos