Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights

De juiste lichttonen voor een kleinschalige woongroep

Op verzoek van de Living Daylights belicht architect Sechmet Bötger daglichtaspecten. Dit keer vertelt Sechmet over lichttonen.

 

Sinds januari leer ik aquarelleren. Daar schilder ik landschappen en interieurs van foto’s na. En dat zorgde voor een heel nieuwe zienswijze. Als architect ben ik geoefend in het bepalen van kleuren, materialen en texturen van wanden vloeren, plafonds en meubels. Maar in de aquarel of foto wordt de kleurtoon die ik opbreng vooral bepaalt door de lichtintensiteit van het vlak.

 

Op schaduwvlakken valt een kleur geheel weg en wordt zo blauwgrijs. Op zonlicht overgoten vlakken zijn de tinten overbelicht en zie je de kleur niet meer, het vlak wordt wit. Door heel goed te kijken naar lichttonen leer je wat er gebeurd met licht als het op de aarde neervalt en vormen laat spreken.

 

Schilderkunst
Als je door een ruimte loopt is het anders dan als je naar een beeld kijkt. Door het bewegen door een ruimte ervaar je de kleuren onbewust vanuit allerlei hoeken en hebben ze een ander effect op je dan wanneer je letterlijk een fotobeeld namaakt.

 

Dit is in de schilderkunst een belangrijk thema. Hoe suggereer je diepte, hoe suggereer je ruimte en objecten. En door de eeuwen heen hebben we al vele stijlen kunnen onderscheiden. Nu is het vandaag niet de dag om deze stijlen te beschrijven en te zien hoe ze met licht spelen om een werkelijkheid neer te zetten. Maar Monet is één van mijn favorieten. Hij heeft in zijn waterlelie tuin in Giverny uren gestudeerd op lichtinval en kleurtonen en zijn interpretatie van de werkelijkheid met kleuren op een doek gezet. In het impressionisme was het heel gebruikelijk om op locatie te schilderen.

 

Basisbehoefte
Met Innerarchitecture ben ik nu een aantal interieurs aan het maken voor kleinschalige dementerende en somatische woongroepen. Ik gebruik daarin meteen de zo juist door mij vergaarde praktische kennis over kleurtonen.

 

De doelgroep is veelal verward. Door ouderdom zijn de ogen vertroebeld. En een deel van de mensen beleefd de wereld vanuit een rolstoel. En heeft dus ook nog een andere gemiddelde ooghoogte. Voor mij betekent dat terug naar de basisbehoefte, een zoektocht naar eenvoud en herkenning. Dit door een interieur te maken met een natuurlijke rust en balans waar het voor verschillende mensen toch goed aarden is.

 

Dan is de vloer een heel belangrijk starter. Oudere mensen en dementerende mensen hebben behoeften aan een trefzekere vloer. Een vloer die aards van kleur is en helder zichtbaar is. Een vloer waarop je schoenkleur goed uitkomt en de schaduwen zichtbaar zijn zodat je zeker weet dat er een volgende veilige stap gemaakt kan worden. Een te donkere vloer kan dan niet, maar een te lichte dus ook niet.

 

De midden tonen zijn dan mijn favorieten. Vanuit die midden toon bouw ik naar boven toe een steeds lichter worden geheel op. De wanden hebben lichte tonen en het plafonds is licht. Je wil namelijk geen donkere, sombere hemel suggereren. En in natuurlijke situaties komt het licht van boven. Ik ben dan ook fan van uplighters en andere vormen van licht die het plafond laten stralen. Alsof het een mooie zonnige dag is en er geen wolkje aan de lucht hangt.

 

Getinte wanden
Daarnaast is het belangrijk als je verward bent en minder goed ziet en wellicht ook nog minder goed kan bewegen dat de wand aanwezig is. Wit is dan geen goede kleuren. Wanden mogen tinten hebben anders ziet mijn doelgroep ze niet. Nu komt dat ook goed uit want het geeft vaak een huiselijke sfeer. De toonverschillen tussen vloer, wand en plafond moeten dus groot genoeg zijn.

 

Het contrast moet zo goed zijn  dat je met een zonnebril toch alle onderdelen goed kan onderscheiden. Ook voor het tafelvlak is dat belangrijk. Een tafel die dezelfde kleur heeft als de vloer is moeilijk zichtbaar. Alleen de lichtval op de twee vlakken geeft niet voldoende zicht. Een te lichte tafel op een plek in de zon laat het tafelvlak overstralen en dat doet pijn aan de ogen. En reflecties leveren een onrust en onduidelijkheid. De goede kleur en lichttoon kiezen, is dus een ware zoektocht waarin een verfijnde waarneming helpt.

 

Lichtinval inschatten is als de sommelier die alle smaken van de wijn kan onderscheiden in een slok wijn. Daarnaast blijft de lichttoon-keuze een praktische aangelegenheid waarin de keuzes wellicht conflicteren met de concepten en de sferen die je wilt maken.