Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights
Plaatsingsdatum
24 april 2014

Verslag: Het Grote Scholencongres

Tijdens Het Grote Scholencongres van Architectenweb kwam met enige regelmaat het belang van daglicht aan de orde. Een verslag van de sprekers die het belang van daglicht benadrukten.

 

Het multifunctionele filmhuis LantarenVenster in Rotterdam bood onderdak aan ruim 150 leden van Architectenweb. Voor slechts € 40,- kregen zij een gevarieerd  programma voorgeschoteld met een keur aan specialisten op het gebied van scholen.

 

Bij Architectenweb gaat het allang niet meer om de architect alleen, werd al snel duidelijk. Hoofdredacteur Michiel van Raaij van Architectenweb vertelde dat ze graag kennisuitwisseling op het gebied van scholenbouw stimuleren. Het platform wil architect, opdrachtgever en leverancier bij elkaar brengen. Voorwaar geen gemakkelijke opdracht, maar in ieder geval een moedig streven.

 

Het Grote Scholencongres stond in het teken van een gezond binnenklimaat, nieuwe onderwijsvormen en exploitatie van scholen.

 

Herdefinitie van het klaslokaal

De aftrap van architect Dorte Kristensen van Atelier Pro was een goede. Ze ging nader in op het interieur van scholen. Moeten we niet het klaslokaal herdefiniëren vroeg ze zich hardop af. Het klaslokaal van zestig vierkante meter met leerlingen netjes in de rij heeft volgens haar zijn beste tijd gehad. Moeten we niet voor ieder groepsactiviteit een aparte ruimte creëren? Kristensen liet haar fantasie de vrije loop en toonde zich bereid om het experiment aan te gaan.

 

Kristensen liet de renovatie zien van de Munkegaards Skole, in Kopenhagen. Deze uit 1956 stammende school van architect Arne Jacobsen is door Dorte Mandrup Architects aangepast aan de eisen van de nieuwste vorm van onderwijs. Door drie grote lichthoven te plaatsen werden oud en nieuw met elkaar verbonden en kan het gebouw weer vele jaren mee.

 

Gezond binnenklimaat

Jaap Wiedenhoff liet met zijn bevlogen betoog zien hoe je een gezond binnenklimaat kunt creëren. Deze partner en  bouwfysisch adviseur bij ABT heeft eerder bij Deerns en Arup zijn strepen meer dan verdiend.

 

Wiedenhoff ging nader in op fijnstof, het CO2-gehalte en de temperatuur in een gebouw. Wiedenhoff maakte zich alsmaar bozer. “Het is toch ongelooflijk dat er zo slecht wordt nagedacht over gebouwen. Kinderen hebben een heel andere metabolisme dan volwassen en kunnen met lage temperaturen toe. Dan ga je toch geen schoolgebouwen ontwerpen waar het 21 graden warm is?”

 

“Licht is cruciaal voor het functioneren van het kind,” vertelde Wiedenhoff. “Kinderen functioneren veel beter bij goed daglicht. In je ontwerp moet je het daglichtniveau zo hoog mogelijk zien te krijgen en het kunstlichtniveau zo laag mogelijk. Laten we ermee stoppen om kinderen van vier jaar onder TL-balken te zetten.” Zonde dat het betoog van Wiedenhoff aan de korte kant was, het smaakte naar meer.

 

Mooie jurken

Wie Marlies Rohmer zegt, zegt scholen. AMR (Architectenbureau Marlies Rohmer) heeft vooral een sterk profiel ontwikkeld op het gebied van scholen, zorg en sociaal-maatschappelijke projecten.

 

Aan de hand van actuele projecten ging Rohmer (zie foto) dieper in op het spanningsveld tussen de eisen die gesteld worden aan gezond binnenklimaat en duurzaamheidsambities. Duurzaamheid is een stokpaardje van Rohmer. “Maar een school is niet een collectie duurzame foefjes. Een gezond gebouw wat de tand des tijds kan doorstaan, moet altijd het uitgangspunt zijn,” aldus Rohmer.

 

AMR gaat bij scholenbouw uit van een robuust casco. De gevel gaat er als een jurk omheen. Gezien het feit dat een gebouw honderd jaar of meer mee moet kunnen gaan, pleit Rohmer om gebouwen in rijkdom en overdaad te realiseren. Overigens wel met het realistisch besef dat het budget van het schoolbestuur flink onder druk staat.

 

Mevrouw Meijer 

Een verfrissende presentatie op het Grote Scholencongres kwam van de Stichting Mevrouw Meijer. Dit is een ideëel onderzoeksbureau dat architectonische kwaliteit van scholen wil verbeteren. Wilma Kempinga ging namens de stichting nader in op de herontwikkelingsopgave van scholen uit de jaren ’50-’70. Deze scholen zijn boekhoudkundig afgeschreven, maar het is nergens voor nodig om deze gebouwen te slopen.

 

De Stichting nodigt architectenbureaus uit die met een nieuw ontwerp komen voor de betreffende school. De stichting geeft bureaus de kans die nooit eerder de kans hebben gekregen om een school te ontwerpen, daarnaast krijgt het bureau betaalt voor het ontwerp. Doel is om uiteindelijk een school zover te krijgen dat ze ook daadwerkelijk met een geschetst scenario aan de slag gaan in plaats van er nieuwbouw voor in de plaats te zetten.

 

Interessant om te horen dat de scholen uit de jaren 50 en 60 slim zijn ontworpen. De  lokalen hebben een geweldige daglichttoetreding, vaak zelfs aan twee kanten van het lokaal. Daarnaast zijn de lokalen vrij hoog en hebben ze veel raampjes. Dit maakt dat de co2-problematiek hier amper speelt. Gepassioneerd riep Kempinga de zaal op om oog voor het bestaande te hebben.

 

Meer informatie: Atelier Pro

Meer informatie: ABT

Meer informatie: Marlies Rohmer

Meer informatie: Mevrouw Meijer

 

Tekst: Gerard Vos

Foto Marlies Rohmer door Thea van den Heuvel /DAPh