Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights

Verslag van ‘De kracht van licht’

Fagerhult – fabrikant van lichtoplossingen – doet al vele jaren onderzoek naar de effecten van licht op onze gezondheid, prestaties en welzijn. Een goede reden om een symposium over ‘De kracht van licht’ te organiseren. Een inspirerende middag waar innovatieve lichtoplossingen werden getoond en kennis delen centraal stond.

 

Tijdens het symposium ‘De kracht van licht’ werd een brug geslagen tussen theorie en praktijk en werd vooral de zorgsector belicht. Gastheer Max Barenbrug van Fagerhult Nederland vertelde allereerst over de visie van Fagerhult. Het bedrijf voorzag al vele jaren geleden dat niet het product centraal moet staan, maar de eindgebruiker.

 

Door de mens als uitgangspunt te nemen, onderscheidt de fabrikant zich van concurrenten in de markt. Middels een reeks wetenschappelijk onderzoeken kijken ze wat de effecten zijn van licht op de mens. Deze kennis wordt vervolgens weer ingezet bij het ontwikkelen van nieuwe producten. Zo ontstaat er een gevarieerd, innovatief productaanbod.

 

Onderzoek

Henrik Clausen – Directeur Fagerhult Lighting Academy in Kopenhagen – beet als spreker het spits af. In een vlotte, spontane presentatie vertelde hij over de bevindingen over daglicht. Het was al bekend dat licht grote invloed heeft op de mens, maar als je specifiek naar de mens in een zorgomgeving kijkt, zijn de resultaten verrassend.

 

Zo blijkt dat patiënten die aan de zuidzijde (met meer daglichttoetreding) van een ziekenhuis liggen sneller herstellen dan patiënten aan de noordzijde. Er zijn minder medicijnen nodig – circa 22 procent – omdat daglicht de pijn reduceert.

 

Clausen legde verder uit dat elektrisch licht het effect van daglicht over kan nemen, mits goed toegepast. Dit kan bijvoorbeeld door het toepassen van dynamische verlichting waardoor patiënten goed het dag- en nachtritmes ervaren, maar ook door het gebruik van omgevingslicht, waardoor de kamer veel ruimtelijker wordt.

 

Workshops
In twee groepen werden de circa zestig deelnemers bijgepraat over het Zweedse Karolinska ziekenhuis. Met 330.000 vierkante meter vloeroppervlak is verlichting hier een erg belangrijk onderwerp. Steeds vaker ontwikkelen ziekenhuizen dan ook lichtplannen, opvallend is dat omgevingslicht geen ondergeschikte rol meer vervult.

 

De deelnemers kregen verder een aantal Fagerhult-toepassingen te zien die waren toegespitst op de zorgsector. Deze verlichting is veelal dynamisch en kan op maat worden gemaakt voor een specifiek project.

 

24 uurs-ritme

Slaap- en waakritmes zijn de dagelijkse bezigheid van Toine Schoutens van  Fluxplus. De tweede spreker deze dag ging nader in op de anatomie, de fysiologie en pathologie van het 24 uurs-ritme. “We wonen nog helemaal niet zo lang binnen”, vertelde Schoutens. “Maar onze woningen lijken net grotten. De gebouwen waar wij in wonen en werken hebben niet genoeg daglicht en dat heeft gevolgen voor onze biologische klok. Als je te weinig daglicht krijgt, raakt je biologische klok ontregeld met alle gevolgen van dien,” aldus Schoutens.

 

Schoutens pleit dan ook dat we bij nieuwbouw wat integraler gaan denken. “We moeten goede daglichttoetreding als een vanzelfsprekende factor meenemen in het proces. In bestaande gebouwen kun je veel effectiever dan nu het geval is elektrisch licht inzetten.” Wat de kracht van Licht is, illustreerde Schoutens prachtig met het verhaal  hoe hij discjockey Giel Beelen bijstond met zijn recordpoging radio maken.

 

Beelen zat tijdens het radiomaken onder een lichtboog die tot 5.000 lux kan geven. De dj kreeg een schema waarin hij elk uur vijf minuten pauze spaarde. Iedere twee dagen kon hij tweeënhalf uur slapen en dan waren er nog wat powernaps ingepland. Als Giel vermoeid was dan ging hij op de hometrainer zitten met twee Led lichttherapie apparaten voor zijn gezicht en kon hij er weer uren tegen. Beelen maakte 198 uur non-stop radio en vestigde daarmee een nieuw wereldrecord.

 

Schoutens vertelde dat als Beelen het gewild had het record nog veel scherper had kunnen stellen. Schoutens gaf wel als waarschuwing mee: ‘don’t try this at home’. Want om zo te rommelen aan de biologische klok is niet bepaald gezond. Gedurende de recordpoging stond Beelen dan ook permanent onder dokterstoezicht.

 

Daglicht en architectuur

Eric Wendel van EGM Architecten sloot het symposium af. In een inspirerend betoog vertelde hij over de pracht van het licht. Allereerst liet Wendel enkele inspiratoren van hem zien waaronder Le Corbusier en Peter Zumtor.

 

Hierna toonde Wendel aan aantal voorbeelden uit de zorgsector waarbij EGM betrokken is. Zo kwam de bouw van het Erasmus Ziekenhuis aan bod. Wendel hanteert hier de formule: Veel Groen + Licht = Leven.

 

Tal van prachtige projectvoorbeelden passeerden ten slotte de revue. Voorbeelden van licht in verkoeverkamers, licht in snoezelruimtes en licht in de patiëntenkamers van bijvoorbeeld het Jeroen Bosch-ziekenhuis.

 

Wendel liet fijntjes zien dat er in de zorgsector al flinke stappen genomen zijn, maar ook dat door het voortschrijdende inzicht er nog een wereld te winnen is in de zorgsector. Een mooie uitdaging!

 

Meer info: Fagerhult 

 

Tekst: Gerard Vos