Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights
Plaatsingsdatum
11 maart 2014

Zorgwoning in het Dorp in Arnhem

Twee pilotwoningen voor Het Dorp in Arnhem zijn uitgeroepen tot Slimste Project 2013 van Slimbouwen. Zorgorganisatie Siza gaf Archipelontwerpers en An Archi opdracht voor deze pilot. De woningen zijn aanpasbaar voor mensen met een lichamelijke beperking en daglicht speelde een belangrijke rol in het ontwerp. Een interview met architect Eric Vreedenburgh.

 

Voor hij met het ontwerp begin voor de pilotwoningen, liep architect Eric Vreedenburgh twee dagen stage in Het Dorp. Zo kon hij ervaren wat het betekent als je een lichamelijke beperking hebt. Die waarnemingen leidden in het ontwerp onder andere tot het maken van grote daklichten die voor een gevarieerde lichtinval zorgen.

 

Hoe was het om twee dagen ‘stage’ te lopen in Het Dorp?

Sowieso was het bijzonder omdat ik nog nooit een zorgwoning heb gemaakt. De Zorgorganisatie Siza heeft genoeg contact met architecten, maar ze wilden een andere visie voor dit project. Meer vanuit de gebruiker gedacht.

 

Waarom koos Siza voor jou?
Ik heb veel ervaring met flexibele projecten en de eerste conclusie was: ‘geen enkele gehandicapte is hetzelfde’. Waar de een handicap heeft aan zijn linkerhand, heeft de andere gehandicapte dat aan zijn rechterhand. En waar plaats je dan de deurgreep? Dus al snel kwam ik erachter dan het geen zin heeft om een kant-en-klare oplossing aan te dragen. Het uitgangspunt was: je moet de woning op maat kunnen instellen op iemand zijn handicap.

 

Dan heb je globaal een beeld, wat kwam er verder uit de gesprekken met de bewoners?

Ik zag steeds meer het belang om van het interieur een ruimteljike ervaring te maken. De toekomstige bewoners zijn vaak niet in staat om te reizen, dus moeten ze kunnen reizen in hun woning. Dat is de reden dat ik de ene keer een raam heel laag heb geplaatst en de andere keer heel hoog. Sommige mensen kunnen zich alleen liggend verplaatsen, dus alleen met allerlei posities in de gevel kom je er niet.

 

Maar het bestemmingsplan dicteerde een eenlaagswoning met een plat dak.

Ik heb een uitzondering kunnen maken en we mochten een daklicht van vijftig centimeter maken en die heb ik zo plastisch mogelijk gemaakt. En dan niet dat je knalhard naar buiten kijkt, maar dat je op een hele mooie manier strijklicht naar binnen krijgt. Er zit een plooi in het dak die maakt dat je zachte verlichting krijgt. Als je eronder ligt en er naar kijkt, heb je steeds een ander perspectief. Het is een beleving geworden.

 

Hoe ben je daglicht gaan gebruiken in je ontwerpen?

In de architectenopleiding wordt er weliswaar geen aandacht aan daglicht besteed, maar toen ik de kapel de Notre-Dame-du-Haut van Le Corbusier zag, hoefde niemand me meer te vertellen wat de mogelijkheden van daglicht zijn. Daarnaast heb ik recentelijk aan een project in Xi’an in China gewerkt en tegelijkertijd was ik bezig met een villa in Leeuwarden. De laatste is gebaseerd op leegte. Het gaat om een simpele patiowoning; vanuit alle ruimtes kijk je op de leegte. Het is het meest simpele huis wat ik heb gemaakt, maar het is het meest rijke omdat het daglicht steeds veranderd.

 

In de oosterse architectuur maken de waarden uit het verleden ook voor moderne architecten een belangrijke deel uit in het ontwerp. Was dat een eye opener voor je?

Zeker. Hier in het westen is een grote scheiding tussen tradionele en moderne architecten. Dat is in China helemaal niet zo. Daglicht speelt daar altijd een grote rol. Vanuit het functionele denken moet hier bijvoorbeeld de woonkamer altijd op het zuiden zijn gesitueerd. Maar dat is in Japan en China juist het tegenovergestelde omdat je dan met het licht in je rug naar het landschap kan kijken. In plaats van ‘in your face’. Dat is een héél andere houding.

 

Wat zijn je inspiratiebronnen als het om daglicht gaat?

Dan ben ik toch zeer onder de indruk van de Chinese en Japanse architectuur. Leegte en vloeibaar zijn belangrijke principes hierin. Daglicht is vloeibaar. Bij huizen die gebaseerd zijn op leegte daar vang je daglicht. De ervaringen die ik in het project in Leeuwarden en China heb opgedaan maakt dat ik dit huis in Het dorp sneller kon ontwerpen. Zo kon ik uiteindelijk mensen de ervaring van het licht meegeven.

 

Meer informatie: Archipel  
Meer informatie An Archi

 

Facts & Figures

Opdrachtgever: Zorgorganisatie Siza
Architect: Archipel Ontwerpers
Bouwprocesmanager: An Archi

Tekst Gerard Vos
Foto Het Dorp – Arenda Oomen