Begrippen
Candela cd
SI-eenheid van lichtsterkte: de candela is de lichtsterkte in een gegeven richting van een bron die monochromatische straling met een frequentie van 540x1012 herz uitzendt en waarvan de stralingssterkte in die richting 1/683 watt per sterradiaal bedraagt.
CIE overcast sky
Een CIE overcast sky is een volledig bewolkte hemel waarbij de luminantieverdeling niet afhankelijk is van de oriëntatie en de luminantie in de zenit drie maal hoger is dan aan de horizon.
Daglicht
Zichtbaar deel van de totale zonnestraling
Daglichtfactor (DF)
Verlichtingssterkte (verlichtingssterkte) op een bepaald punt in de binnenruimte als percentage van de externe verlichtingssterkte in het open veld bij gegeven lichtverdeling van de hemel (%).
Daglichtsysteem
Een specifieke aanpassing aan een daglichtopening die de lichtverdeling van het binnenkomende daglicht in de ruimte beïnvloedt.
DGI - Daylight Glare Index
Geeft luminantieverhouding van daglichtsysteem ten opzichte van een banke ruit
Fotometrische stralingsequivalent
Quotiënt van de lichtstroom Fv en de corresponderende stralingsstroom Fe.
K = Fv/Fe (lm/W).
Hemellicht
Zichtbaar deel van de diffuse hemelstraling.
Helderheidswering
Helderheidswering is een voorziening die behalve de direct invallende zon ook de heldere hemel weert.
Kleurtemperatuur
Temperatuur van een zwarte straler waarvan de straling dezelfde kleursoort heeft als die van een gegeven kleurprikkel.
Kleurtemperatuur (graden Kelvin)
extra warmwit < 2700
warmwit 2900 - 3000
neutraal wit 4000
koelwit > 5000
Kleurweergave
Effect van een lichtsoort op de kleurindruk van voorwerpen die daarmee worden verlicht bij bewuste of onbewuste vergelijking met de kleurindruk van dezelfde voorwerpen bij verlichting door een referentielichtsoort.
Algemene kleurweergave - Index CIE 1974 [Ra]
Gemiddelde van de speciale kleurweergave-indices CIE 1974 voor een gespecificeerd achttal testkleuren.
Kleurweergave (Ra)
zeer goed 90 - 100
goed 80 - 90
matig 50 - 60
slecht 0 - 50
Licht
Licht is een toevoer van energie. Net zoals stralingswarmte, radiogolven en röntgenstraling, is het een gedeelte van het elektromagnetisch spectrum. Het wordt beschreven in termen van golflengte en energie. Ongeveer 4% van de door de zon uitgezonden straling bestaat uit Ultraviolet (UV) straling, 45% bestaat uit zichtbare straling (=licht) en 51% valt in het gebied van Infrarood (IR) straling.
Lichtsterkte
Onder de lichtsterkte wordt verstaan de lichtstroom die door een puntbron per eenheid van ruimtehoek in een bepaalde richting wordt uitgezonden. Lichtsterkte I heeft de dimensie lm/sr = cd. Sr staat voor sterradiaal, de eenheid van een ruimtelijke hoek.
Lichtstroom
De lichtstroom is het (met de relatieve spectrale ooggevoeligheid gewogen) vermogen dat door de bron in de vorm van zichtbare straling wordt uitgezonden. De lichtstroom f heeft de eenheid lumen (lm).
Specifieke lichtstroom (van een kunstlichtbron)
Quotiënt van de uitgezonden lichtstroom en het door de bron verbruikte vermogen (lm/W).
LTA
Lichttoetredingsfactor geeft de verhouding (%) van doorgelaten en opvallend zichtbaar licht weer (Engels: luminous transmittance, Tlum). Zichtbaar licht heeft een golflengte van 0,4 tot 0,76 m.
Opgemerkt dient te worden dat de manier van bepaling belangrijk is. Meestal is dat loodrecht (normaal) op het glasvlak. Bij sterk hoekafhankelijke en asymmetrische systemen is de LTA een nutteloze grootheid.
Lumen (lm)
SI-eenheid van lichtstroom: lichtstroom die in de eenheid van ruimtehoek (steradiaal) door een isotrope puntbron met een lichtsterkte van 1 candela wordt uitgezonden.
Luminantie
De luminantie is de lichtstroom die per eenheid van schijnbaar oppervlak en per eenheid van ruimtehoek in een gegeven richting wordt uitgezonden. Luminantie L heeft de dimensie cd/m2.
Luminantieverhouding
De verhouding van twee luminanties in het gezichtsveld (altijd > 1).
Lux
Si-eenheid van verlichtingssterkte (E).
Straling
Straling is een proces waarbij energie wordt overgedragen door elektromagnetisch golven, zonder tussenkomst van materie.
Globale straling is de som van de directe en diffuse straling.
Directe straling is de zonnestraling die direct op het aardoppervlak valt.
Indirecte straling is de zonnestraling die via verstrooiing door deeltjes in de atmosfeer het aardoppervlak bereikt.
Uitzicht
Uitzicht is de mogelijkheid om naar buiten te kijken zonder hinder te ondervinden van verduistering of verkleuring van de buitenwereld door het gebruikte glastype of lichtreguleringssysteem.
U-waarde (Warmtedoorgangscoëffiënt)
De warmtedoorgangscoëffiënt U is de hoeveelheid energie die er per m2 per graad Kelvin door een materiaal heen gaat.
Verblindingsfactor
De verblindingsfactor wordt hier uitgedrukt in Daylight Glare Index (DGI).
Verlichtingssterkte
De verlichtingssterkte E in een punt van een vlak is gedefinieerd als de ontvangen lichtstroom per m2 ontvangend oppervlak. E heeft de eenheid lm/m2 = lux.
Warmtedoorgangscoëffiënt U-waarde)
De warmtedoorgangscoëffiënt U is de hoeveelheid energie die er per m2 per graad Kelvin door een materiaal heen gaat.
Zonlicht
Zichtbare deel van de directe zonnestraling
ZTA
De absolute zontoetredingsfactor, de ZTA-waarde is de factor waarmee de totale hoeveelheid op de doorzichtbeglazing vallende zonnestraling moet worden vermenigvuldigd om de binnenkomende hoeveelheid zonnestraling te berekenen.
Zonwering
Zonwering is een voorziening die de direct invallende zon in een ruimte weert.
Symbolen
E
verlichtingssterkte
lux
Ei.r
verlichtingssterkte t.g.v. interne reflecties
lux
Ee.r
verlichtingssterkte t.g.v. externe reflecties
lux
Ehorz.v.v.
horizontale verlichtingssterkte in het vrije veld
lux
Emax.
maximale verlichtingssterkte
lux
Ez.h
verlichtingssterkte t.g.v. zichtbare hemelkoepel
lux
EX
verlichtingssterkte in punt X
lux
Estraling
stralingsenergie
J
H
hoogte
m
Heff
effectieve hoogte
M
I
lichtsterkte
cd
L
luminantie
cd/m²
Nb
benuttingsfactor
-
P
vermogen
W
Q
warmte
W
U
warmtedoorgangscoëfficiënt
W/m²K
V(λ)
spectrale ooggevoeligheid
%
T
temperatuur
K
ΔT
temperatuurverschil
K
V
volumestroom
m³/h
d.f.
daglichtfactor
%
de.r.
bijdrage aan daglichtfactor t.g.v. externe reflecties
%
di.r.
bijdrage aan daglichtfactor t.g.v. interne reflecties
%
c
lichtsnelheid
m/s
cr
reductiefactor voor belemmeringen
%
f
frequentie
s-1
h
constante van Planck
Js
i
hoek van inval
°
n
brekingsindex
-
r
reflectiefactor
%
q
straling
W/m²
qdir
directe straling
W/m²
qdir,aarde
directe straling op het aardoppervlak
W/m²
qdir
directe straling afkomstig van de zon
W/m²
qdif
diffuse straling
W/m²
α
zonshoogtehoek
°
β
hoek van scheefstand gevel
°
λ
golflengte
nm
h
rendement
lm/W
Φ
lichtstroom
lm
