Twitter logo Linkedin logo Pinterest logo
Logo Stichting Living Daylights

Alerter door licht

Geplaatst op: 5 maart 2014

Karin Smolders promoveerde onlangs als eerste aan het Intelligent Lighting Institute, onderdeel van de TU Eindhoven. Ze ontdekte dat mensen baat kunnen hebben bij blootstelling aan fel licht. Wat betekent licht voor het energieniveau en de alertheid van gezonde mensen gedurende de dag?

 

Wat voor onderzoek heeft u gedaan?

We hebben verschillende onderzoeken gedaan, zowel in het laboratorium als in het veld. In de veldstudie, droegen 52 deelnemers drie aaneengesloten dagen een bril of een haarband waarop een lichtmeter was geplaatst. We konden zo de hoeveelheid licht monitoren gedurende de dagelijkse routine van de deelnemers.

 

Wat moesten de deelnemers nog meer doen, behalve een lichtmeter dragen?

We hebben ze ook een mobiele telefoon met een app meegegeven. Daarmee werd van acht uur ’s ochtends tot acht uur ’s avonds ieder uur een vragenlijst gegenereerd. We kregen antwoord op vragen als: ‘hoe slaperig voel je je op dit moment?’ ‘Hoe energiek of hoe alert ben je?’ Maar ook: ‘Hoe blij of hoe droevig ben je?’ Hiermee kregen we inzicht in de vraag of de variatie in lichtblootstelling en de ervaring van de deelnemers samenhing met hoe vitaal de deelnemers zich voelden.


Hebben jullie onderscheid gemaakt tussen kunstlicht en daglicht?

Nee, we konden niet met zekerheid vaststellen of de deelnemers waren blootgesteld aan daglicht, kunstlicht of een combinatie van kunstlicht en daglicht. Maar we kwamen erachter dat als deelnemers waren blootgesteld aan grotere hoeveelheden daglicht, kunstlicht of een combinatie hiervan, dat ze dan een hogere vitaliteit rapporteerden. Deze relatie zagen we vooral in de ochtend en tijdens de wintermaanden.

 

Vervolgens hebben jullie het onderzoek verplaatst naar een laboratorium, waarom?

We waren benieuwd of er een causaal verband was tussen lichtniveau en vitaliteit. Daarom hebben we onze bevindingen in het veld ook getoetst in een gecontroleerde omgeving, waarbij we alleen het lichtniveau veranderden en vervolgens het effect hiervan op alertheid, vitaliteit en prestatie onderzochten. We zagen vergelijkbare resultaten als in het veld. De deelnemers rapporteerden dat als ze 1000 lux op het oog kregen ze zich alerter en vitaler voelden dan wanneer ze waren blootgesteld aan 200 lux op het oog. Ook was hun prestatie, in dit geval de reactiesnelheid op een aandachtstaak, hoger tijdens blootstelling aan fel licht.

 

Is het niet een ontzettende open deur dat blootstelling aan een flinke hoeveelheid licht voor een vitaler gevoel zorgt?

De resultaten waren in lijn met eerder onderzoek en de verwachtingen die we hadden. Alleen werden de onderzoeken die er zijn vooral ’s nachts uitgevoerd of als personen werden beperkt in het aantal uren slaap en/of blootgesteld aan zeer lage lichtniveaus voor de daadwerkelijke lichtmanipulatie. Er was echter nog weinig bekend over situaties waarin de meeste van ons werken en leven. Wij hebben daarom juist naar de effecten van licht tijdens reguliere kantooruren overdag gekeken.

 

Waarom is een veldstudie zoals zojuist beschreven nooit eerder gedaan?

Naar lichtblootstelling in relatie tot slaapkwaliteit is veel onderzoek gedaan, maar niet naar de relatie tussen lichtniveau en vitaliteit op uurbasis. De relatie tussen variaties in lichtblootstellingen  en mentaal welzijn gedurende de dag was voor ons een uniek vraagstuk om mee aan de slag te gaan.

 

Moet je naar aanleiding van de resultaten anders gaan kijken naar de manier hoe we kantoren bouwen?

Mogelijk wel. Er moet wel meer onderzoek komen naar wat het optimale lichtniveau is. Daarin kun je kijken naar na-effecten van blootstelling aan fel licht en effecten op langere termijn, daar weten we nog weinig van. Ik zie het in de toekomst wel gebeuren dat we naar de persoonsgebonden applicaties gaan voor verlichting overdag. Dat mensen bijvoorbeeld via een app een signaal krijgen dat ze zich meer moeten blootstellen aan licht. Maar eerst… meer onderzoek!

 

Meer informatie: Intelligent Lighting Institute

Meer informatie: Radiointerview met Karin Smolders op de VPRO-radio

 

Tekst: Gerard Vos

Foto Karin Smolders: Wouter van den Hoogen