Bij binnenkomst werd de organisatie gecomplimenteerd met de keuze voor deze lokatie; in het ruim opgezette atrium was de toetreding van de zomerzon op deze langste dag overvloedig.
Na een hartelijke ontvangst in het atrium, opent gastheer Atto Harsta namens Stichting Living Daylights het Daglichtcafé 2010. [...]
Emile Quanjel, programma-maker voor het project “Bouwen met Groen en Glas” legt in zijn presentatie uit waar de focus van het project op ligt. BGG beperkt zich tot groen en glas op, aan en in gebouwen. Bouwen met Groen en Glas 2.0 stimuleert de toepassing van vitale, energie- en voedselleverende gebouwen in Nederland. BGG wil voor 2013 beleidsmakers, professionals en opdrachtgevers enthousiast maken, kennis delen en toepassen, zodat daglicht en groen onlosmakelijk samenwerken in de gebouwde omgeving. Dit doet ze door het organiseren van tal van activiteiten (excursies, workshops, lezingen en masterclasses), het stimuleren en ontwikkelen van onderwijs en onderzoek op dit gebied en het verspreiden van de opgedane kennis om zo het toepassen van BGG-innovaties mogelijk te maken. BGG organiseert zo een nieuwe samenwerking tussen de agro- en bouwsector.
Zelfstandig innovator Alexander van de Beek van Innovate Consulting, presenteert enkele technologieën die de potentie hebben woningen energieneutraal te maken. Hij laat zien dat het gasverbruik in Europa zal toenemen, evenals de prijs per m3. De passieve woning wordt vaak als optimale oplossing gezien, maar kent beperkingen waar het gaat om licht- en luchttoetreding. In plaats van focussen op het radicaal terugdringen van de warmtevraag door isolatie, pleit Alexander van de Beek voor het exploiteren van de zonne-energie. Een voorbeeld van een kas waarop per jaar bijna vier keer zoveel zonne-energie valt als er warmte-energie nodig is, toont aan hoe overvloedig het zonlicht is. Zonne-energie zal wel geoogst en, indien nodig, gedistribueerd moeten worden. Concepten als Fine Wire Heat Exchange, zeer lage temperatuurverwarming, Smart Skin en de Breathing Window worden in dat perspectief interessant om toe te passen. De discrepantie tussen aanbod en vraag van warmte blijft een probleem. Warmteopslag kan dit oplossen. In Nederland zullen de verschillen tussen zomer en winter moeten worden opgevangen; onder Parijs is een dag-nachtbuffer voldoende. Een vraag na afloop van de presentatie over de biologische gevolgen van warmteopslag brengt aan het licht dat hier strenge eisen aan zijn gesteld. Er mag bijvoorbeeld geen water van 60 C in de grond worden opgeslagen.
Bij de Wagingen University & Research Centre staan enkele bijzondere prototypes van kassen, genaamd de Elkas en de Fresnelkas. Piet Sonneveld doet al geruime tijd onderzoek gericht op het verlagen van de warmtelast in kassen door elektriciteit op te wekken uit zonnestraling. De Elkas is gebaseerd op een spectraal selectieve folie. De folie reflecteert alleen het niet zichtbare deel van de zonnestraling. De folie wordt gespannen langs cilindrisch gevormde dakramen. Hierdoor wordt de gereflecteerde straling gefocust in een brandpunt. In dit brandpunt worden zonnecellen gehangen waarmee elektriciteit wordt geproduceerd. Door de concentratie van de straling worden de zonnecellen snel warm. Dit heeft een negatief effect op de efficiëntie van de cellen. Daarom moeten deze gekoeld worden met een secundaire energiestroom in de vorm van lage temperatuur warmte tot gevolg. Er is bij de Elkas nauwkeurig gekeken welk deel van het lichtspectrum wordt gebruikt door de planten, zodat het overige deel ingezet kan worden ten behoeve van energieproductie. In de Fresnelkas vind het focussen van zonnestraling plaats via een fresnellens. Deze lens concentreert de directe straling in een brandpunt. De diffuse straling kan ongehinderd passeren, dus voor het oog blijft het licht in de kas. Dit systeem zet veel straling om in elektriciteit. Na een vraag over inzetbaarheid blijkt dat dit concept zich ook leent voor bijvoorbeeld atria en fabriekshallen.
Ron van den Burg laat na de koffiepauze een aantal projecten zien van zijn bedrijf Nobutec, die zij onder andere in samenwerking met architectenbureau KWSA hebben gerealiseerd. Nobutec is zeer ervaren in het bouwen van traditionele kassen. Maximale lichttoetreding is een belangrijke factor in het ontwikkelen van kassenbouwmethodes, en daarin heeft Nobutec qua mogelijkheden de grenzen bereikt. De toegepaste methodes zijn prima toepasbaar in woningen, al zal hier isolatie en zonwering een grotere rol spelen, ten behoeve van het binnenklimaat. Reeds 9 jaar geleden bouwde Nobutec de eerste kaswoningen in Culemborg en ondertussen staat er een derde generatie. De schil die wordt gecreëerd door de kasombouw zorgt voor een gematigd klimaat binnen. Desondanks is het nog steeds zo’n 3 maanden per jaar te koud om in die schil te verblijven. Het bedrijf kan niet wachten om samen met Stef Huisman de “Sungalow” te bouwen. Omdat licht een positieve invloed heeft op het welzijn van mensen, ziet Ron van den Burg kansen voor de zorg.
De Christelijke Agrarische Hogeschool van BDG Architecten, is een prachtig voorbeeld van een Bouwen met Groen en Glas-project. Het zal worden gebouwd in Dronten, in een campus-omgeving. Wilco Scheffers laat zien dat de gebouwen volledig worden omgeven door een kasconstructie. Het concept zal binnen een “normaal” budget worden gerealiseerd. Bij het ontwikkelen van het concept heeft BDG Architecten drie kernpunten in acht genomen: beleving, identiteit en duurzaamheid. De kas zorgt voor een “tussenklimaat”, waarin het vrijwel het gehele jaar goed vertoeven is. In het ontwerp zijn op strategische plekken bomen geplaatst, die selectief het zonlicht en warmte kunnen weren. Wilco Scheffers geeft aan geïnspireerd te zijn door de projecten van Piet Sonneveld, wat wellicht tot een versmelting van de concepten kan leiden.
De laatste presentatie wordt gegeven door Jan Westra van Priva. Het bedrijf is al ruim een halve eeuw actief in de klimaatbeheersing voor de glastuinbouw en is 27 jaar geleden begonnen met klimaatbeheersing in gebouwen. Al gaat het vandaag om kennistransitie van de agro-sector naar de woning- en utiliteitsbouw, Jan Westra laat zien dat er in het verleden ook enkele technologieën vanuit gebouwen in de glastuinbouw zijn geïntroduceerd. Voorbeelden daarvan zijn de gesloten kas, de Climate Optimizer (gecontroleerd ventileren) en warmtepompen. Het klimaat in kassen wordt veel nauwkeuriger omschreven en gestuurd dan tot nu toe in woningen het geval is. Dit komt omdat het primaire proces voor de kwaliteit van de plant centraal staat in de tuinbouw. Daarnaast kan een falend systeem al snel tot tonnen verlies leiden. Een dergelijke houding ten opzichte van de kwaliteit van het binnenklimaat in relatie tot de mens, zou eigenlijk prioriteit moeten zijn. Een goed binnenklimaat in gebouwen geeft mensen energie en verhoogt de productiviteit. Priva heeft gebruiksvriendelijkheid altijd erg belangrijk gevonden bij het ontwikkelen van haar apparatuur en stelt dat dit één van de meerwaardes is van haar producten.
Tijdens de rondleiding na de presentatie van Jan Westra blijkt dat de Priva Campus zijn naam eer aan doet als CO2-neutraal complex. Er wordt uitgebreid stilgestaan bij installaties als de WKO, de gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning en de individueel regelbare koelplafonds. Een centrale plek in dit verhaal wordt ingenomen door de slimme schakelingen die Priva hier als showcase kan laten zien. Iedere werknemer kan individueel zijn/haar eigen ideale werkklimaat beheersen en het licht wordt automatisch gestuurd op basis van aanwezigheid en daglicht.
Dit zeer geslaagde daglichtcafé werd afgesloten met een borrel. Iets later dan verwacht verlieten de laatste deelnemers de Priva Campus. Stichting Living Daylights was zeer tevreden over het verloop van deze activiteit en wil graag Booosting en Priva bedanken voor de succesvolle samenwerking. De stichting hoopt de deelnemers en sprekers spoedig opnieuw te ontmoeten.
[De presentatie van BDG-architecten zal later worden toegevoegd]
Nieuwe reactie inzenden